Duurzame Welvaart Organiseren: waarom en hoe?

In een serie longreads en podcasts zal ik de komende tijd twee Weconomics boeken op een andere manier presenteren. Deze boeken zijn: ‘Duurzame Welvaart Organiseren’ en ‘De Digitale Lopende Band’. Ze vormen samen een tweeluik en leveren een bijdrage aan het organiseren van een duurzame, decentrale en digitale toekomst. Het eerste boek gaat meer over de context en ‘waaromvraag’, het tweede over de ‘wat- en hoe-vraag’. Met deze tweeluik doe ik vooral een appel op politici, bestuurders, beleidsmakers, strategen en iedereen die verantwoordelijkheid neemt voor de toekomst van onze kinderen.

Wil je graag een bericht ontvangen als er een nieuwe longread of podcast verschijnt?
Meld je dan aan voor distributielijst (je kunt altijd weer afmelden) 

Weconomics boeken worden primair gebruikt door partners en binnen transitieprogramma’s. Zo nemen ze een belangrijke plaats in, in het Weconomics Certified Program. Voor geïnteresseerden die niet aan deze programma’s deelnemen zijn de boeken als geheel (ieder ruim vijfhonderd pagina’s), wellicht minder goed bruikbaar. Daarom verschijnt er ook een serie artikelen of longreads met ‘behapbare’ teksten en podcasts met de mogelijkheid tot dialoog. Gemiddeld zal er, verdeeld over meerdere thema’s, elke week een artikel en/of podcast verschijnen waarbij wel de structuur van de boeken wordt aangehouden.

De financiële crisis in 2008 en het coronavirus in 2020 raken de manier waarop wij gewend zijn te leven behoorlijk hard. Maar je kunt het ook zo zien dat deze crises aan de oppervlakte brengen wat onder water al langer niet goed zat. In twee nieuwe Weconomics boeken kijk ik vanuit een geheel nieuw perspectief naar onze samenleving en de manier waarop we vertrouwen, werk en welvaart organiseren. Moderne organisatiekunde in combinatie met datatechnologie spelen daarin een belangrijke rol.

Na de Weconomics trilogie (2013) is er nu de Weconomics diptiek van ruim duizend pagina’s. Het eerste boek gaat over het organiseren van duurzame, decentrale en digitale toekomst. Een thema actueler dan ooit. Een onduurzame samenleving in het ‘hier en nu’ is ook een oneerlijke samenleving voor het ‘daar en later’. Een belangrijke transitie die we in de ‘roaring twenties’ van deze eeuw zullen doormaken, is die van een systeem gericht op het creëren van steeds meer welvaart, naar een systeem gericht op het verduurzamen van wat we hebben. Om dat te realiseren zullen we meer tijd vrij moeten maken voor sectoren en thema’s waar nu tekorten zijn zoals zorg, onderwijs, veiligheid, democratisering en de circulaire economie. De daarvoor benodigde tijd is te winnen in kantoren. Door digitale verspilling tegen te gaan hoeven we minder kantoorwerk te doen. Het surplus, de tijd die we uitsparen, kunnen we besteden aan het verbreden en verduurzamen van onze welvaart, bijvoorbeeld door meer ruimte te creëren voor vrijwilligerswerk. De welvaart die we nu consumeren is verre van duurzaam getuige de fundamentele uitdagingen die op ons pad liggen: klimaatverandering, ongelijkheid en de immense schuldenberg. De opkomende  maatschappelijke onrust, het nastreven van voortdurende economische groei en de toenemende kans op een nieuwe pandemie zijn misschien wel fatale erfenissen van ideologie en beleid van de afgelopen decennia.

Het tweede boek van de Weconomics diptiek gaat over de digitale lopende band. Een digitale lopende band is een geautomatiseerde aaneenschakeling van decentrale databases en dataverwerkers binnen een digitaal ecosysteem. Ruim een derde van kantoorwerk komt neer op communicatie, controle en het leveren van informatie. Iedereen ontvangt continu berichten waar we op moeten reageren. Steeds meer juristen controleren steeds meer regels, boekhouders controleren cijfers en managers controleren weer juristen en boekhouders. Automatisering heeft ons werk makkelijk gemaakt, maar de huidige manier van organiseren zorgt er óók voor dat er steeds meer gecommuniceerd en gecontroleerd wordt. Automatisering heeft ons ver gebracht, maar er mede voor gezorgd dat we nu met een digitale bureaucratie zitten terwijl de productiviteitsgroei afneemt. Ook worden bijvoorbeeld data tijdens de coronacrisis slecht gedeeld omdat er sprake is van datasilo’s en niet van een gedeeld informatienetwerk. Wanneer we moderne organisatiekunde combineren met nieuwe datatechnologieën zoals internet of things, blockchain en artificial intelligence, ontstaat de digitale lopende band. Deze lopende band heeft veel overeenkomsten met het ontstaan en de principes van de fysieke lopende band. Wat de fysieke lopende band heeft gedaan in fabrieken, zal de digitale lopende band doen in kantoren. Door digitale verspilling in kantoren tegen te gaan worden we weer productiever en kunnen data beter gedeeld worden, bijvoorbeeld voor een gerichte pandemiestrategie. Hiermee kunnen we de gevolgen van vergrijzing en tekorten in zorg, onderwijs, en veiligheid structureel oplossen en een volgende pandemie beter beheersen. Niet met meer geld, maar met meer tijd en slimme oplossingen. Verantwoordelijke bestuurders, politici, beleidsmakers, managers en professionals moeten zich hiervan bewust zijn.

Auteur: Paul Bessems
Publicatiedatum: 19-10-2020
Extracts van boeken: ‘Duurzame Welvaart Organiseren’ en ‘De Digitale Lopende Band’

Voor een overzicht van alle longreads en podcasts ga naar de Weconomics website

Weconomics Certified Program

Ervaringen met het Weconomics Certified Program

Hoe hebben deelnemers dit programma ervaren?

Het Weconomics Certified Program (WCP) is een (niet technisch) leerwerkprogramma dat zich richt op verduurzaming, digitaal leiderschap, digitale transformatie, moderne organisatiekunde en datatechnologie en op het ontwerpen en ontwikkelen van consortia/digitale ecosystemen en de implementatie van de digitale lopende band. Door middel van dit certified program, bereiden cursisten zich in een half jaar tijd voor op de rol van duurzaam digitaal leider.

Het programma richt zich vooral op perspectiefverandering en de ontwerpkant van digitale transformatie en bestaat uit één dag per week onderwijs waarin opdrachten gedaan worden en kennis en ervaringen worden uitgewisseld. Naast onderwijs voeren cursisten projecten uit voor organisaties of startups. Onderwerpen die behandeld worden zijn onder andere blockchain, rijke data, datalogistiek, internet of things, artificial intelligence, robotica, data science en de digitale lopende band.

De Weconomics Foundation introduceerde in 2018 dit Certified Program, in samenwerking met Logistics Community Brabant, Avans Hogeschool en de Breda University of Applied Sciences. Het WCP is door Computable genomineerd als één van de beste opleidingen van 2019. In dit programma nemen zowel cursisten als organisaties deel. Cursisten zijn zowel studenten, ondernemers, freelancers als werknemers. Deze mix maakt het programma zeer effectief. Als cursist volg je het onderwijsprogramma en als organisatie verstrek je opdrachten die door cursisten uitgevoerd wordt.

Het programma leverde een groot aantal verschillende projecten in verschillende sectoren op zoals: Floow2 (een blockchain deelplatform), Medigister (medicijnenoverzicht gekoppeld aan persoon), VaxBase (vaccinatieoverzicht gekoppeld aan persoon), Kareerz (blockchain recruitment platform), Het Gedigitaliseerde Broodfonds (smart contracts en lage transactiekosten) en blockchaintoepassingen voor de zorg, logistiek, bouw en voor HR.

Rico van der Kooij – Mede-eigenaar van HELDR & Interim Recruitment specialist

Rico van der Kooij wilde zich verdiepen in de mogelijkheid om HR-vraagstukken met blockchain technologie op te lossen. Wat zijn de belangrijkste inzichten die Rico heeft opgedaan tijdens de cursus? Rico: “Sowieso: veel meer diepgang en kennis van wat digitale transformatie en blockchain nou precies is. Ik denk dat het me nu redelijk lukt om zelfs aan een kind van vijf uit te leggen wat blockchain inhoudt. Wat ik nog meer belangrijk vind: het inzicht dat blockchain onder andere gaat over een gedeelde werkelijkheid. En hoe dat samenkomt met gedeelde waarden, principes, doelen, transacties en de basis vormt voor de digitale lopende band.”

Welke inzichten biedt dit certified programma nog meer? Lees het volledige verhaal van Rico hier

Marco Gerritse – Innovator bij BrinQer

Marco Gerritse volgde de opleiding in het kader van zijn functie als Innovator bij BrinQer. Wat was de reden dat Marco koos voor het Digital Leadership & Blockchain programma van Weconomics?

Marco: “Mijn werkgever droeg deze opleiding bij mij aan. Hij had al een masterclass gevolgd bij Paul Bessems en was daar heel enthousiast over. Wat mij heel interessant leek: Blockchain Organiseren. Je hebt aan de ene kant de technologie, aan de andere kant heb je de organisatie en de modellen die daarbij komen kijken. Vandaar dat ik dacht: misschien kan ik nog wel veel meer opsteken. Ik wilde natuurlijk ook enige mate van expertise creëren. Dat is natuurlijk interessant als starter in de markt op dit moment: expert worden op dit gebied.”

In hoeverre vervulde de opleiding de verwachtingen die Marco had? Lees het volledige verhaal van Marco hier

Rick van Hooff – Afgestudeerd HBO Accountant

Rick van Hooff volgde het certified programma in combinatie met zijn afstuderen aan de opleiding HBO accountancy. Hoe heeft Rick de cursus beleefd?

“Ten aanzien van blockchain en digitale transformatie heb ik vooral veel diepgaandere materie meegekregen over de architecturen die er zijn, de verschillende organisatieperspectieven, en smart contracts. Maar de belangrijkste reden om aan dit programma mee te doen: je krijgt totaal nieuwe inzichten ten aanzien van het vormgeven van projecten. Je moet het oude denken loslaten, en voornamelijk een nieuwe slag maken met het centraal stellen van het probleem.”

Hoe is de denkwijze van Rick precies veranderd tijdens deze cursus? Lees het volledige verhaal van Rick hier

Meer weten?

Wil je meer weten over dit programma, het indienen van opdrachten of direct zelf aanmelden?

Waarom Digitale Transformatie (vaak) mislukt

Paper: ‘Waarom Digitale Transformatie (vaak) mislukt’

Paul Bessems 1-2-2019

De laatste jaren lezen ze we steeds vaker berichten dat ons werk vervangen zal worden door robots. Je werk zal zeer waarschijnlijk niet vervangen worden door robots, maar door mensen die Digitale Transformatie beter begrijpen. Veel mensen begrijpen Digitale Transformatie onvoldoende of bevinden zich in een ontkenningsfase. Ze denken dat Digitale Transformatie hetzelfde is als digitaliseren of automatiseren.

Veel bedrijven, maar zeker ook overheden en onderwijscurricula, nemen nog steeds ‘het bedrijf’ of ‘de business’ als uitgangspunt voor Digitale Transformatie. Ze missen de juiste radar.

Ik ben ingenieur en ingenieurs hebben over het algemeen een hekel aan verspilling en inefficiëntie. Het maakt daarbij voor mij niet uit of dat in de fabriek of op kantoor is. De manier waarop overheid, bedrijfsleven én onderwijs nu naar digitalisering kijken is nog erg ambachtelijk en nog lang niet industrieel georganiseerd. Daarom is voor mij echte Digitale Transformatie van ambacht naar digitale lopende band (van IT binnen bedrijven naar IT binnen value chains). Distributed Ledger Technologie en daarbinnen concepten als data logistics en blockchain zullen hierbij een belangrijke rol gaan spelen.

Wat de fysieke lopende band deed in fabrieken,
doet de digitale lopende band in kantoren

Wanneer ik directies vraag of ze bezig zijn met Digitale Transformatie antwoorden ze meestal met ‘ja’. Wanneer ik vervolgens doorvraag wat Digitale Transformatie precies inhoud, geven ze bijvoorbeeld aan dat ze bezig zijn documenten te scannen, te digitaliseren. Maar het digitaliseren van bijvoorbeeld een factuur is alleen verandering van medium: van papier naar de computer. Verder verandert er weinig. De processen blijven hetzelfde en wat nog erger is: men is zich niet bewust wat een factuur eigenlijk is en of we deze nog wel nodig hebben.

Een factuur, maar ook een arbeidscontract, een email of een inkooporder, het zijn allemaal (maar) transport- en opslagmiddelen voor data.

Data die beweegt tussen twee actoren of wordt opgeslagen om later te gebruiken. De basis van echte Digitale Transformatie is het uitvoeren van een transactie tussen A en B waarbij ook data worden uitgewisseld. Hierbij wordt geen papier of lokaal ICT-systeem van A en/of B gebruikt, maar een gedeeld informatie- en transactienetwerk waarbij A en B ‘dezelfde’ data zien, dezelfde werkelijkheid kennen!

Digitale Transformatie is veel meer dan het automatiseren van processen of het scannen van bonnetjes. Daarmee samenhangend: een digitaal leider is niet iemand die alles van techniek afweet, maar iemand die weet hoe je nieuwe technologie kunt combineren met nieuwe organisatiemodellen om maatschappelijke problemen op te lossen. Een digital market leader is een organisatie die tijdig een radar ontwikkelt om op het juiste moment de juiste beslissingen te nemen en (des)investeringen te doen.

In deze paper ga ik in op de vraag waarom zoveel Digitale Transformatie projecten mislukken en het antwoord komt voor velen uit onverwachte hoek. Zo wordt algemeen gedacht aan een gebrek aan technische kennis/capaciteit, complexiteit of legacy systemen. De echte oorzaken liggen ergens anders, vooral bij leaderschip legacy: zogenaamde experts zijn niet bereid of niet in staat oude dogma’s, traditioneel management of lokale IT-systemen los te laten. Maar nieuw begint met oud loslaten. De grootste fout is misschien wel Digitale Transformatie onder te brengen bij de IT-afdeling of alleen over te laten aan traditionele adviesbureaus en softwareleveranciers: niet doen!

>> Verder lezen? Vraag de paper aan

 

Team As A Service met Blockchain Organiseren

Paul Bessems, 25-01-2019

Blockchaintechnologie kan een belangrijke bijdrage leveren aan het verbeteren van de productiviteit van informatiewerkers, mits toegepast met een nieuw organisatiemodel. Ook bij de organisatie van werk is de kern: vraag en aanbod bij elkaar brengen met zo min mogelijk frictie. Het hulpmiddel wat dit tegen de laagste kosten doet, zal uiteindelijk overleven. Blockchain Organiseren stelt ons in staat, door de inzet van organisatietechnologie in combinatie met een nieuw organisatiemodel, tegen minimale kosten mensen en middelen te verbinden aan een doelstelling. Concreet kun je vanuit een bestaand bedrijf bijvoorbeeld een project definiëren om nieuwe diensten te ontwikkelen. Omdat je mensen in vaste dienst hebt, zul je al snel deze mensen inzetten bij de ontwikkeling van de nieuwe dienstverlening (de kosten lopen immers door). Hierbij ga je voorbij aan de vraag of deze mensen wel het meest geschikt zijn. Daarbij kun je je afvragen of de bezettingsgraad van mensen in vast dienstverband wel hoog genoeg is. Immers waarom zouden ze opeens beschikbaar zijn voor je nieuwe project? In deze blog ga ik in op de mogelijkheden die blockchaintechnologie biedt voor de organisatie (zeg maar coördinatie) van werk. Een belangrijk concept daarbij is Team As A Service. Ik ben van huis uit ingenieur en ingenieurs hebben over het algemeen een hekel aan frictie en verspilling, niet alleen in de fabriek, maar ook binnen het kantoor.

>> Ga naar artikel

Data economics & blockchain

Paul Bessems, 21-01-2019

Het aanvragen van een hypotheek zal op termijn even gemakkelijk worden als het versturen van een aantal e-mails. Betrouwbare data worden met een passende sleutel bij diverse servers opgehaald om via een algoritme gecombineerd te worden tot een antwoord op de vraag: kan deze klant wel of geen hypotheek krijgen? Je kunt je hierbij waarschijnlijk nog weinig voorstellen, maar technisch kan het al. Juridisch, politiek en voor ons gevoel zitten er nog veel haken en ogen aan. Maar zoals voor velen duidelijk zal zijn ondergaan we een Digitale Transformatie waarbij data straks van server naar server gaan alsof het een lopende band is: een digitale lopende band in dit geval.

>> Ga naar artikel